Nicki van Heugten

Zeg je Nicki van Heugten, dan zeg je Liefde*. Dat is de essentie waarmee je haar, haar werk en haar gedachtengoed kunt samenvatten. Ze maakte de weg van buiten naar binnen: via onder andere systemisch werk en Een Cursus in Wonderen vond ze haar ware zelf. We gingen in gesprek over haar ontdekkingsreis die ging van verdwalen naar vinden, van verhalen naar waarheid, van angst naar – je raadt het al – Liefde.

Wanneer Nicki zo tegenover mij zit, zie ik een vrouw vol rust, liefde en overgave. Ik ken haar niet anders, maar ze was niet altijd zo. “Mijn levenslessen gaan vaak over overgave. Daarom ben ik Ja tegen Nu begonnen, want ik vond het blijkbaar heel lastig om ja tegen nu te zeggen, écht ja tegen alles wat is. Ik had zo veel plaatjes in mijn hoofd van hoe de dingen eruit moesten zien. En ik kwam er steeds meer achter dat de wereld er niet uitzag zoals ik dat wilde.”

“Ik heb uit frustratie zelfs een keer de gordijnen in een hotelkamer van de muur getrokken.” Ze moet er nu om lachen. Maar vroeger kon ze zo in paniek raken, bijvoorbeeld als ze dacht dat ze geen verbinding had met haar partner. Sinds enkele jaren werkt ze met Een Cursus in Wonderen (De Cursus), een spirituele leerweg om innerlijke vrede te vinden. Inmiddels weet ze dat ze haar partner niet werkelijk kan kwijtraken én dat hij haar niet kan geven wat ze werkelijk zoekt: de verbinding met de Bron.


De Bron
In navolging van De Cursus gelooft Nicki dat we zielen zijn met een tijdelijke menselijke ervaring. We komen allemaal van dezelfde Bron. We lijken ons afgesplitst te hebben van die Bron, maar dragen alle eigenschappen van die Bron nog in ons. Om dit te verduidelijken gebruikt Nicki vaak het voorbeeld van het theelichtje en de theelichthouder. De houder kan verschillende vormen hebben, maar het lichtje is bij iedereen hetzelfde.

Op aarde zoeken we de vrede van de Bron. In plaats van ons te herinneren dat we in essentie dat theelichtje zijn, zoeken we die vrede in surrogaten, zoals relaties, ervaringen en sensaties. Maar die surrogaten zijn steeds tijdelijk. “En daarna heb je weer precies wat je had.” De vrede van de Bron vinden we niet buiten ons, maar in onszelf.


Minder verdwalen
“We leven op een horizontale as en een verticale as”, vertelt Nicki. De horizontale as is de as van de menselijke ervaring, de persoonlijkheid (het egodenksysteem) – oftewel de theelichthouder. Hier verdwalen we vaak in angst, pijn en tekort. De verticale as is die van de Bron, het theelichtje. “Daar is maar één waarheid, en dat is Liefde.”

Door het innerlijke werk dat ze heeft gedaan, met onder andere vipassana, systemisch werk en De Cursus, lukt het Nicki om steeds meer op die verticale as te verblijven. “Natuurlijk zit ik, zolang ik hier op de wereld ben, ook op de horizontale as. Alleen verdwaal ik er minder vaak en minder lang in. Je hebt het steeds meer in de gaten als je verdwaalt.” Ze herinnert zich dan dat ze via de ogen van de Bron weer met mildheid kan kijken.


Een eerste glimp
Al op jonge leeftijd kreeg Nicki een glimp van de Bron. Als kind ontmoette ze een vriendin die diepe indruk op haar maakte. “Telkens als ik haar zag, verlichtte zij de hele ruimte. Dat was toen al een opening om achter de vorm te kijken, om iets te zien van haar oorspronkelijke energie.”

Ook in Nicki’s tienerjaren speelde die vriendin een belangrijke rol. Nicki was in die tijd erg zoekend, kampte met een verslaving en was naar eigen zeggen “de weg volledig kwijt”. Toen kwam het punt dat het thuis niet meer ging en haar vader haar het huis uitzette. Haar vriendin nodigde Nicki uit om een tijdje bij haar te wonen. En hoewel ze daar niet per se zin in had, voelde ze dat het de beste keuze was. “Dat was een bepalende gebeurtenis. Vooral omdat mijn egodenksysteem daar jaren een verhaal van heeft gemaakt: ik was het slachtoffer.”


Voorbij het verhaal
Totdat Nicki meedeed aan een opstellingenworkshop van Els Thissen. Bij haar zou ze later ook de opleiding Familie- & Systeemopstellingen volgen, waarna ze Ja tegen Nu oprichtte. “Ik was mijn hele verhaal aan het vertellen, Els keek naar mij en zei tegen de zaal: ‘Kijk mensen, hier zit een vrouw met een hobby – ze vertelt zichzelf allerlei verhalen.’” Nicki barst in lachen uit. “En ik dacht: ‘Huh, heeft ze het over mij?’ Maar zij zag mij voorbij alles wat ik mezelf en anderen jarenlang had wijsgemaakt.” Vanaf dat moment kon Nicki zichzelf steeds meer gaan zien voor wie ze werkelijk was.


Voorbij de vorm
In dezelfde periode ging Nicki naar een elfdaagse stilteretraite om vipassana te beoefenen. Ze mediteerde tien uur per dag, waardoor ze leerde dat alles komt en gaat. “Eerst bouw je een kasteel van kussens om de pijn te verlichten, en op de vierde dag gooi je alles weg, omdat je beseft dat het voorbijgaat. Dat was echt heel bevrijdend.”

Bij vipassana leer je te focussen op je lichaam. Je scant dagenlang elke millimeter van je lijf. “Ik merkte gewoon dat het steeds lichter begon te worden. Ik kon door de vaste vormen heen kijken – zelfs door mijn eigen vorm.”


Vrij van angst
Tijdens haar Levensschouw – een tweedaagse innerlijke reis waarin je terugblikt op je leven tot nu toe – bij Willem Glaudemans, kwam Nicki ten volle tot het besef dat ze maar één Bron heeft. “Het was alsof er licht uit mijn lichaam kwam. Doordat ik alles had uitgesproken waar ik nog schuld of schaamte over had, viel de angst van me af. Dat was zo lekker!”

Ze was niet langer bang om haar partner kwijt te raken en vertelde hem alles wat ze eerder in de schaduw hield uit angst dat hij haar zou verlaten. “Het was volkomen oké als hij vervolgens zijn koffers zou pakken. En natuurlijk laat ik daarom een traan, maar de verbinding die ik bij hem zocht, is ook een surrogaat. En om daarvan bevrijd te worden én de ander daarvan te bevrijden… Ja, dan hoef je ook die gordijnen niet meer van de muur te trekken. Dat scheelt ook!” lacht ze.


Het verleden als illusie
Wanneer ik vraag hoe ze terugkijkt op haar verleden, neemt ze even de tijd. “Sinds ik mijn eigen Levensschouw heb gedaan en sinds ik met De Cursus bezig ben, besef ik dat als ik praat over hoe het toen was, ik praat over iets wat er niet is,” zegt ze dan. “Het verleden is voorbij, we hebben enkel het heden. Daarom zie ik het verleden als een illusie, als een droom. En ik ben ontzettend blij dat ik wakker ben geworden.”

Soms kan het haar nog raken, dan kan zo’n illusie uit het verleden nog wel eens opkomen. Dan denkt ze bijvoorbeeld dat ze een slechte moeder was. “En dan weet ik: oh ja, ik mag ook hier in mildheid naar kijken. Het is voorbij, het is geweest, het is volbracht. Punt.”

Tegelijkertijd heeft het verleden Nicki ook gemaakt tot wie ze nu is. Ze is er dankbaar voor. Wat ze heeft meegemaakt, helpt haar om zonder oordeel en vanuit liefde te kijken, ook in haar werk. “Ik schrik nergens meer van, want ik weet dat een verhaal er niet fraai uit kan zien en dat ik in het verhaal de dader daarvan kan zijn. En het is niet wie we werkelijk zijn. Dus ook dat komt weer goed.”


Van vertrouwen naar overgave
Dat het goedkomt, heeft Nicki altijd wel geloofd. “Zelfs in de donkerste periodes – en die waren er echt – is er in mij altijd een stemmetje geweest dat zei ‘het komt goed’. Ik denk dat iedereen zo’n basisvertrouwen wel herkent.”

“Achteraf is het natuurlijk makkelijk praten”, voegt ze eraan toe. Als je weer uit het doolhof bent, vergeet je al gauw hoe het was. Maar iedere keer opnieuw merken dat je erdoorheen komt, bouwt vertrouwen op dat je het de volgende keer ook weer overleeft.

Inmiddels is dit basisvertrouwen bij Nicki uitgegroeid tot overgave, waarbij ze ervaart dat alles wat op haar pad komt vóór haar is en niet tegen haar. Wanneer we iets of iemand tegenkomen waardoor we een oordeel hebben of onvrede ervaren, is dat een uitnodiging om naar onszelf te kijken. Iemand aan wie je je stoort of die iets bij je triggert, maakt zichtbaar dat je zelf nog iets te helen hebt. “Op die manier zijn we elkaars ‘verlossers’, zoals De Cursus zegt. En ik heb het idee dat dit voor ons wordt georkestreerd.”


Een keuze
Nicki krijgt vaker de vraag hoe je de Liefde kunt blijven zien in de wereld, met alles wat zich momenteel afspeelt. “De crux is dat je de Liefde niet ín de wereld kunt zien, omdat het daar niet te vinden is. De wereld die we zien is een creatie van het egodenksysteem. De Liefde vind ik alleen in verbinding met mijn Bron. Van daaruit zeg ik ‘ja’ tegen alles wat zich in de wereld voordoet en tegen de vergissing die wij maken. Als wij ons realiseren wie we werkelijk zijn – die Liefde, dat Licht – dan gaan we ook liefdevoller met elkaar en de wereld om.”

Nicki ervaart het als een keuze om op deze manier te kijken. “Ik weet natuurlijk niet honderd procent zeker of het waar is. Maar het leeft een stuk fijner om op een liefdevolle manier te kijken.” En die keuze kunnen we iedere keer opnieuw maken. Kies je voor angst of voor liefde? Is je intentie liefdevol of ben je bezig je afgescheidenheid van de Bron te bevestigen? “Ook in de meest erbarmelijke omstandigheden zijn er mensen die ervoor kiezen te denken: ‘Je kunt doen wat je wilt, maar mijn geest heb je niet.’”


Stralen
Wanneer ik Nicki vraag of er nog iets is dat ze zou willen delen, herhaalt ze de les die ze die dag heeft ingesproken voor haar podcast over De Cursus: “‘Er leeft licht, vreugde en vrede in mij.’ Ja. We hebben maar één functie gekregen en dat is ons licht te laten stralen.” Ze kijkt me doordringend aan. “En je denkt misschien: ‘Ik ben te veel, wie ben ik om mijn licht te laten stralen?’ Maar wie zijn wij om dat niet te doen? Wie denk je wel niet dat je bent?” lacht ze. “Je doet het grotere geheel echt tekort als je je licht niet laat stralen. Dus ja: er leeft licht, vreugde en vrede in mij. En dan een punt zetten.”